حضرت قائم در سال 258 هجرى پا به عرصهء وجود نهاد . در وقت شهادت پدر بزرگوارش دو سال و چهار ماه سنّ داشت . فاريابى مىگويد : برادرم مورخ برجسته‌اى بود ؛ به‌ويژه تاريخ اهل بيت را نيكو مىدانست . « 1 » نصر بن على جهضمى ، استاد احمد بن محمّد فاريابى بود . او رسالة فى اعمار الائمة را از اين استاد گرامىاش نقل كرده است . يك نسخه از اين كتاب در كتابخانه عبد اللّه چلبى به شماره 39 / 4 د 403 ب 306 موجود است . « 2 » مؤلف تذكرة الحفاظ از قول جهضمى نقل مىكند : « احمد بن محمّد فاريابى ثقه است و در اقوال و افعال او جاى هيچ‌گونه شك و ترديد وجود ندارد » . « 3 » برخى از محققان گمان برده‌اند كه كتاب تواريخ الائمة از تأليفات نصر بن على جهضمى است ، درحالىكه روايات از احمد بن محمّد فاريابى نقل شده است . بنابراين نمىتوان كتاب مذكور را از جهضمى دانست . اشكال ديگر اين است كه پس از شهادت ثامن الائمه على بن موسى عليه السّلام راويان ديگرى نظير پدر و برادر فاريابى بر سلسله راويان آن اضافه شده‌اند . براى مثال ، فاريابى از پدرش ابو جعفر محمّد بن على يا برادر خود نقل مىكند . [ 64 ] احمد بن منوچهر بلخى شصت كلّه « 4 » شمس الدّين احمد بلخى شصت كلّه از شعراى نامى بلخ بود و در اين شهر قدم به

--> ( 1 ) - مجموعهء نفيسه ، ص 2 و نيز ر . ك : تاريخ اهل بيت ، ص 53 . ( 2 ) - تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 322 . ( 3 ) - تذكرة الحفاظ ، ج 2 ، ص 519 . ( 4 ) - شصت كلّه ، يعنى انگشت درشت دست وى نقصى داشته است . كل و كله در لغت به معنى اعرج و اشل تازيست و ازاين‌رو « شصت كله » ناميده شده است . برخى گفته‌اند به علت كثرت تمول و ثروت و داشتن كله‌هاى فراوان اين شهرت را پيدا كرده است . دهخدا ، ذيل شصت كله .